Opieka nad miejscem pochówku związana jest z wysiewaniem i sadzeniem roślin ozdobnych oraz dekorowaniem grobów kwiatami ciętymi i wieńcami. Zwyczaj sadzenia na grobach różnych roślin sięga czasów słowiańskich i ma znaczenie symboliczne. Na pierwszych cmentarzach chrześcijańskich sadzono drzewa i krzewy owocowe. Powtarzający się co roku cykl rozwojowy tych roślin był symbolem zmartwychwstania. Innym roślinom również przypisywano określone znaczenie, a ogólnie były one symbolem raju. Obecnie pierwotna symbolika wielu roślin, które kiedyś zdobiły cmentarze i nagrobki, nie jest już znana, dlatego warto ją przypomnieć.
Dawniej rośliną najczęściej uprawianą na wielkopolskich cmentarzach był lilak pospolity (Syringa vulgaris), stwierdzony w 451 na 468 badanych kwadratów ATPOL. Roślina ta miała znaczenie symboliczne – odpędzała zło z każdego miejsca, w którym rosła. Innymi często występującymi roślinami symbolicznymi są: bluszcz pospolity (Hedera helix), fiołek wonny (Viola odorata) oraz barwinek pospolity (Vinca minor).

Mapy rozmieszczenia i notowania roślin naczyniowych na starych, nieczynnych cmentarzach Wielkopolski są wynikiem terenowych badań florystycznych prowadzonych w latach 2005–2020 na terenie całej Wielkopolski w geograficznym ujęciu, czyli łącznie z Ziemią Lubuską i  Kujawami. Objęty badaniami obszar jest szczególnie predysponowany do tego typu studiów ze względu na dużą liczbę i różnorodność starych cmentarzy. Prowadzono je na 2211 starych cmentarzach, takich jak ewangelickie, żydowskie, choleryczne, katolickie, prawosławne, rodowe, psychiatryczne, zasłużonych i wielowyznaniowe. 
Monografia powstała w efekcie badań terenowych wykonanych w latach 2009–2012 z pomocą Narodowego Centrum Nauki. Projekt badawczy nr NCN NN304204937.

Wstęp

Atlas rozmieszczenia gatuków

Wykaz badanych cmentarzy

Wykaz wszystkich stanowisk taksonów

Literatura