Celem autorów przygotowujących gruntowne zmiany, aktualizacje i udoskonalenia treści podręcznika była pomoc – poprzez służebną rolę nauk chemicznych – w wyjaśnianiu zawiłości najróżniejszych dziedzin, np. biochemii, fizjologii, żywienia zwierząt czy technologii żywności. Współczesne nauki przyrodnicze fascynują, ale wymagają też zrozumienia, że u podstaw ogromnej bioróżnorodności organizmów, ich przystosowań środowiskowych i wzajemnych stosunków ekologicznych leżą te same przemiany oraz reakcje chemiczne, których zasady zostały przedstawione w niniejszym opracowaniu.
Ćwiczenia z chemii. Analiza jakościowa, w wydaniu jedenastym zmienionych i uzupełnionym, wyróżniają się nowymi tematami przewodnimi, takimi jak: kierunek oraz kinetyka przebiegu reakcji chemicznych, energetyka procesów z termodynamicznym ujęciem przemian chemicznych czy reakcje analizy jakościowej pierwiastków, jonów i grup funkcyjnych związków. Z pewnością przyczyniają się one do lepszego zrozumienia treści programowych przedmiotów studiowanych na niemal wszystkich kierunkach i wydziałach uczelni przyrodniczych.

PRZEDMOWA

BEZPIECZEŃSTWO W LABORATORIUM CHEMICZNYM 

I. CHEMIA OGÓLNA
1. POJĘCIA PODSTAWOWE 
1.1. Materia, substancja prosta i złożona 
1.2. Pierwiastek, atom, cząsteczka 
1.3. Symbol pierwiastka, wzór chemiczny substancji 
1.4. Liczba atomowa, liczba masowa 
1.5. Nuklidy, izotopy, izobary i izotony
1.6. Atomowa jednostka masy
1.7. Masa atomowa, masa cząsteczkowa 
1.8. Mol, masa molowa, liczba Avogadra
1.9. Bezwzględna masa atomu lub cząsteczki 
1.10. Prawo Avogadra. Objętość molowa gazu

2. TLENKI I ICH PODZIAŁ
2.1. Podział pierwiastków chemicznych 
2.2. Podział związków nieorganicznych
2.3. Tlenki – nazewnictwo 
2.4. Podział tlenków ze względu na ich charakter chemiczny
2.5. Podział tlenków ze względu na rozpuszczalność w wodzie 

3. KWASY I ZASADY 
3.1. Przewodniki prądu. Elektrolity i nieelektrolity 
3.2. Dysocjacja elektrolityczna. Kwasy i zasady według Arrheniusa 
3.3. Moc elektrolitów. Stopień dysocjacji. Stała dysocjacji
3.4. Reakcje dysocjacji kwasów, zasad i wodorotlenków amfoterycznych 
3.5. Wskaźniki kwasowo-zasadowe i ich działanie 
3.6. Aktywność jonowa. Współczynnik aktywności jonów. Moc jonowa roztworu 
3.7. Iloczyn jonowy wody. Wykładnik stężenia jonów wodorowych, pH roztworu
3.8. Przykłady obliczeń kwasowości (pH) roztworu
3.9. Protonowa teoria kwasów i zasad Brönsteda-Lowry’ego 
3.10. Roztwory buforowe 
3.11. Przykłady obliczania pH roztworu mieszaniny buforowej 
3.12. Elektronowa teoria kwasów i zasad Lewisa

4. SOLE
4.1. Nazewnictwo soli 
4.2. Reakcja zobojętniania 
4.3. Hydroliza soli – działanie wody na sole 
4.4. Działanie kwasów, zasad i soli na sole
4.5. Metody otrzymywania soli

5. REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI
5.1. Wprowadzenie 
5.2. Stopień utlenienia, utlenianie, redukcja, utleniacz, reduktor 
5.3. Szereg elektrochemiczny metali. Potencjały redoks
5.4. KMnO₄ i K₂Cr₂O₇ jako utleniacze związków nieorganicznych i organicznych
5.5. Reakcje dysproporcjonowania, dysmutacji 

6. ĆWICZENIA Z CHEMII OGÓLNEJ
6.1. Wykrywanie kwasów i zasad
6.2. Badanie odczynów roztworów wodnych soli. Hydroliza soli 
6.3. Działanie kwasów na sole 
6.4. Działanie zasad na sole
6.5. Działanie metali na kwasy i sole 
6.6. Badanie reaktywności metali
6.7. Pomiar pH 
6.8. Roztwory buforowe i ich właściwości

7. KINETYKA REAKCJI CHEMICZNYCH 
7.1. Wprowadzenie 
7.2. Szybkość reakcji chemicznych, rząd reakcji i cząsteczkowość 
7.3. Podstawowe równania kinetyczne
7.4. Metody wyznaczania rzędu reakcji 
7.5. Zależność szybkości reakcji od temperatury
7.6. Kataliza
7.7. Kinetyka inwersji sacharozy 
7.8. Badanie szybkości reakcji chemicznych 

8. ENERGETYKA REAKCJI CHEMICZNYCH
8.1. Defi nicje termodynamiczne
8.2. Zasady termodynamiki
8.3. Entalpia
8.4. Kalorymetryczny pomiar ciepła

II. ANALIZA JAKOŚCIOWA
1. WSTĘP

2. REAKCJE ANALITYCZNE KATIONÓW
2.1. Wprowadzenie 
2.2. Kationy I grupy analitycznej (Ag⁺, Pb²⁺, Hg²⁺₂)
2.3. Kationy II grupy analitycznej (Cu²⁺, As³⁺, Hg²⁺)
2.4. Kationy III grupy analitycznej (Fe²⁺, Fe³⁺, Mn²⁺, Cr³⁺, Al³⁺, Zn²⁺)
2.5. Kationy IV grupy analitycznej (Ca2+, Ba2+, Sr2+)
2.6. Kationy V grupy analitycznej (Mg²⁺, K⁺, NH4⁺, Na⁺)

3. REAKCJE ANALITYCZNE ANIONÓW
3.1. Wprowadzenie 
3.2. Anion węglanu CO^2–₃
3.3. Anion ortofosforanu(V) PO^3–₄
3.4. Anion chlorku Cl^–
3.5. Anion azotanu(III) NO–₂ 
3.6. Anion siarczku S^2–
3.7. Anion siarczanu(VI) SO^2–₄
3.8. Anion octanu CH₃COO^–
3.9. Anion azotanu(V) NO^–₃

4. ANALIZA SOLI

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA